کلسیم یکی از مواد مغذی ضروری برای سلامت دام ها و طیور است که نقش مهمی در تقویت استخوان ها و بهبود کیفیت تخم مرغ ها ایفا می کند. کربنات کلسیم به عنوان منبع اصلی کلسیم در تغذیه دام ها مورد استفاده قرار می گیرد و به صورت مکمل در جیره آن ها اضافه می شود. این ماده از آسیاب سنگ های طبیعی مانند آهک و مرمر با کلسیم بالا تولید می شود و حاوی حداقل 95 درصد کربنات کلسیم است. کربنات کلسیم دامی علاوه بر دارا بودن کیفیت بالا، سطح حلالیت مناسبی برای جذب توسط دام ها دارد. در ادامه به بررسی ویژگی ها و کاربردهای این ماده ضروری می پردازیم.
کربنات کلسیم به دلیل دارا بودن مقادیر بالای کلسیم و منیزیم، به عنوان یک مکمل ضروری در خوراک دامی استفاده می شود. این ماده نه تنها نیازهای کلسیمی دام ها را تأمین می کند، بلکه به بهبود کیفیت خوراک دام نیز کمک می کند. کربنات کلسیم آسیاب شده علاوه بر افزایش حجم خوراک، با خاصیت روان کنندگی خود، از تشکیل گرد و غبار جلوگیری می کند و ظاهری جذاب و اشتها آور به خوراک می بخشد. همچنین این ماده در ترکیب ویتامین ها و پرمیکس ها نیز کاربرد فراوانی دارد.
کربنات کلسیم به عنوان یک مکمل ضروری در تغذیه دام ها و طیور، نقش حیاتی در تأمین نیازهای کلسیمی ایفا می کند. دوز مصرفی این ماده بسته به نوع دام متفاوت است؛ برای گاو شیری، ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم در روز به ازای هر رأس توصیه می شود تا کیفیت شیر افزایش یابد و کمبود کلسیم در دوران شیردهی جبران شود. در مورد گوسفند و بز، مصرف ۲۰ تا ۴۰ گرم در روز به تقویت استخوان ها و بهبود عملکرد تولید مثل کمک می کند.
مرغ های تخم گذار به ۳ تا ۵ درصد کربنات کلسیم در جیره غذایی نیاز دارند تا پوسته تخم مرغ ها محکم تر شود، در حالی که در مرغ های گوشتی، ۱ تا ۲ درصد از جیره غذایی باید کربنات کلسیم باشد تا رشد سریع تر استخوان ها تضمین شود. اندازه ذرات کربنات کلسیم نیز بسیار مهم است؛ برای طیور ذرات ریزتر و برای دام های بزرگ ذرات درشت تر مناسب است. همچنین، در دوره های بحرانی مانند شیردهی، آبستنی یا تخم گذاری، مصرف این ماده باید افزایش یابد تا نیازهای بالاتر کلسیمی تأمین شود.
روش اضافه کردن کربنات کلسیم به خوراک نیز باید به دقت انجام شود تا بهره وری آن حداکثر شود. این ماده می تواند به صورت مستقیم با خوراک مخلوط شود یا در ترکیب پرمیکس های معدنی و ویتامینی استفاده شود تا توزیع یکنواخت تری در خوراک ایجاد کند.
کربنات کلسیم دامی به عنوان یک مکمل دامی ضروری، نقش مهمی در تأمین نیازهای کلسیمی دام ها و طیور ایفا می کند. این ماده علاوه بر بهبود سلامت استخوان ها و عملکرد تولیدی، فواید متعدد دیگری نیز دارد که در ادامه به آن ها اشاره شده است.
- تقویت استخوان ها و جلوگیری از شکستگی
- بهبود کیفیت پوسته تخم مرغ
- افزایش تولید شیر در گاوها
- کاهش خطر بیماری های ناشی از کمبود کلسیم
- بهبود عملکرد تولید مثل در دام ها
- کاهش هزینه های تغذیه با استفاده از مکمل ارزان قیمت
- جلوگیری از تشکیل گرد و غبار در خوراک
- افزایش اشتها به دلیل ظاهر جذاب خوراک
- بهبود سلامت دستگاه گوارش
- توزیع یکنواخت در جیره غذایی با استفاده در پرمیکس ها
قیمت کربنات کلسیم دامی به عوامل مختلفی مانند خلوص محصول، اندازه ذرات، برند تولید کننده و حجم خرید بستگی دارد. این ماده در بسته بندی های مختلفی از جمله کیسه های 25 کیلوگرمی یا تناژ بالا برای مزارع بزرگ عرضه می شود که قیمت آن با افزایش حجم خرید کاهش می یابد. برای خرید، بهتر است از تأمین کنندگان معتبر یا کارخانه های تخصصی استفاده شود تا از کیفیت و استانداردهای بهداشتی آن اطمینان حاصل شود. همچنین، مشاوره با متخصصان تغذیه دام می تواند به انتخاب نوع مناسب کربنات کلسیم با توجه به نیازهای خاص دام ها کمک کند.
کربنات کلسیم دامی به دلیل خاصیت جاذب رطوبت و حساسیت به شرایط محیطی، نیاز به نگهداری صحیح دارد. نگهداری نادرست می تواند باعث کاهش کیفیت، ایجاد توده های سفت یا آلودگی در محصول شود. برای حفظ خلوص و عملکرد بهینه این ماده، رعایت شرایط زیر ضروری است:
شرایط نگهداری | توضیحات |
محل نگهداری | در فضای خشک و خنک، دور از رطوبت و بارندگی |
دمای مناسب | دمای محیط (20-25 درجه سانتی گراد) |
محافظت از رطوبت | استفاده از بسته بندی های ضد رطوبت و بسته نگه داشتن کیسه ها پس از باز شدن |
دوری از آلودگی ها | قرار دادن در فضایی با تهویه کافی برای جلوگیری از تجمع گرما و رطوبت |
تهویه مناسب | جلوگیری از فشار و ضربه به بسته بندی ها |
کلسیم به عنوان یک عنصر ضروری در فرآیندهای متابولیکی، نقش کلیدی در عملکرد تولید مثلی دام ها ایفا می کند. این ماده معدنی در تشکیل و تقویت استخوان جنین، تحریک تخمک گذاری و حفظ تعادل هورمونی موثر است. کمبود کلسیم می تواند منجر به اختلالاتی مانند کاهش باروری، ضعف جنین و حتی سقط جنین شود. افزون بر این، کلسیم در تولید شیر پس از زایمان نیز حیاتی است و کمبود آن موجب بروز مشکلاتی مانند کمبود شیر و هایپوکلسیمی (تردی استخوان) می شود.